काठमाडौं–युरोपका नदीमा बाँधिएका बाँधहरुलाई प्राकृति रुपमै नदीमा फर्काइएपछि पारिस्थितिक प्रणाली सक्रिय भई माछाहरु नदीमा देखा पर्न थालेका छन् । यो कार्य तीव्ररुपमा भैरहेको छ ।
युरोपका २१ देशहरूका ६ सय ३ वटा ती बाँधहरु हटाइएका छन् । यो सन् सन् २०२५ मा ३ हजार ७ सय ४० किमी नदीहरूलाई पुनः जोड्न सघाउ पुगेको छ ।
ती पुराना बाँधहरू भत्काउँदा नदीको पारिस्थितिक प्रणाली सुध्रिएर बाढी र खडेरी जस्ता जलवायुजन्य प्रकोपहरूको सामना गर्ने क्षमता बढ्दै गएको वातावरण विद्हरुले जनाएका छन् । यो कार्यले नदीहरु आफ्नो पुरानो लयमा फर्किएको छ ।
उदाहरणको रुपमा फिनल्याण्ड दक्षिण–पूर्वीको हिटलान्जोकी नदीमा रहेका बाँधहरू भत्काइएपछि नदीमा परिवर्तन आएको छ । नदीको बहाव तीव्र र चिसो भएसँगै त्यहाँ सालमन जातका माछाहरू देखा परेका थिए । यो फिनल्याण्डमा रहेको ताजापानीमा मात्र पाइने अन्तिम माछा सालमानको प्राकृतिक रूपमा वंशवृद्धि गर्ने वासस्थान पनि रहेको छ ।
१ सय वर्ष यता पहिलो पटक ३ वटा जलविद्युत उत्पादनका बाँधहरू रहेका स्थानहरू पार गर्दै सालमन माछाहरू नदीको माथिल्लो भ्रागतर्फ लागिरहेका छन् भने विभिन्न वनस्पतिहरु उम्रिन थालेका छन् ।
एडप्टिभ म्यानेजमेन्ट अफ ब्यारियर्स इन युरोपियन रिभर्स (एम्बर) एउटा अनुसन्धान परियोजनाले जनाए अनुसार युरोपका नदीहरूमा दशकौँ अघिका जलविद्युत, जलयातायात वा कृषिका लागि बनाइएका सानाठूला गरी १२ लाख वटा छन् ।
स्रोतः विभिन्न एजेन्सीको सहयोगमा
प्रतिक्रिया